M-commerce (mobile commerce)   زیر مجموعه ای از E-commerce  (electronic commerce)  است که در آن از موبایل و تجهیزات آن برای معاملات الکترونیکی استفاده می شود و به جاى ارتباط مستقيم با اينترنت از طريق يك كامپيوتر شخصى، امكان استفاده از تلفن همراه در نظر گرفته شده است.

براساس آمارهاى موجود در حال حاضر در بسيارى از كشورهاى اروپايى تعداد تلفن هاى همراه چندبرابر تعداد كامپيوترهاى شخصى است. ظرف چند سال آينده پيش بينى مى شود كه كليه كشورهاى اروپايى به طور كامل تحت پوشش تلفن همراه قرار گيرند . به همين منظور بنگاه هاى مختلف اقتصادى و بازرگانى در اروپا در حال طراحى و پیاده سازی شيوه هاى استفاده از تجارت الكترونيكى از طريق تلفن همراه (mobile commerce) هستند.

شما از طریق موبایل خود می‌توانید سهام خرید و فروش كنید از طریق تلفن همراه حساب بانكی خود را تحت نظر داشته باشید و...

چرا M-commerce ؟

در واقع تفاوت عمده ای که در تعریف M-commerce با  E-commerce وجود دارد این است که M-commerce برای انجام خدمات مالی و خرید و... از شبکه های بی سیم استفاده می کند. به عبارت دیگر در تجارت همراه یا همان M-commerce تمام انواع تجارت business-to-business , business-to-consumer و consumer-to-consumer وجود دارد.

افزایش انعطاف پذیری و قدرت مندی معاملات بی سیم فرصت های خوبی را برای افزایش  خدمت رسانی به مشتریان فراهم می آورد. در واقع این به معنی تحقق مفهوم خدمت رسانی به مشتری در همه زمان ( صرف نظر از مکان شخص ) است.

می توان از امنيت بالاتر تجارت همراه در مقايسه با تجارت الكترونيكي از طريق اينترنت و نيز عدم نياز به كارت اعتباري به عنوان ديگر محاسن تجارت همراه ذكر كرد.  

هم چنین با استفاده از این فناوری فرد قادر است به آسانی و در همه جا و هر زمانی که بخواهد به اطلاعات خود دسترسی داشته باشد . مزیت اصلی M-commerce هم نسبت به E-commerce در همین

است . یعنی در حالی که استفاده از E-commerce فقط هنگامی میسر است که فرد در منزل یا محل کار خود و یا هر جای دیگر باید به رسانه هایی از قبیل اینترنت ، تلویزیون و... دسترسی داشته باشد تجارت در M-commerce فقط به تلفن همراه نیاز دارد . به هر حال این به معنی آن نیست که تجارت همراه محدود به کارهای ساده ای مانند خواندن e-mail یا خبر رسانی باشد . با گذشت زمان خدمات و قابلیت های فراوان  M-commerce بسیار محبوب تر و کامل تر از E-commerce می شود .

معمولاً پس از ظهور یک تکنولوژی جدید رشد قابل ملاحظه ای در آن صورت می گیرد. در مورد M-commerce همین طور بوده است: در سال 2003 مبلغی که برای M-commerce پیش بینی می شد حدود 23 میلیون دلار بود در حالی که سال گذشته این مبلغ بیش از 323 میلیون دلار شد. به علاوه درآمدی که در اروپا از طریق M-commerce عاید کمپانی های خدمات تلفن همراه شد رشد 13 درصدی داشته است.

معاملات و داد و ستدهای  M-commerce می تواند از راههای زیادی صورت گیرد.اولین راه : صدور و فرستادن صورت حساب توسط فروشنده یا پرداخت مبلغ پیش پرداخت توسط خریدار هنگامی که کالا یا خدماتی خریداری می شود است.دومین راه : استفاده از یک کارت اعتباری (credit card) بر روی یک شبکه بی سیم است . کاربران هنگامی که برای ذخیره داده های کارت اعتباری بر روی تلفن همراهشان از کارت تلفن خود به عنوان کارت اعتباری همراه استفاده می کنند بسیار راحت تر و مطمئن تر هستند. و سوم اینکه کاربران قادر به انتقال پول بین حساب خود و صورت حساب خرید از طریق معاملات بی سیم هستند .

در تجارت همراه، M-Commerce دو روش push و pull در جهان وجود دارد كه در روش push، اطلاعات درخواستي مانند قيمت سهام، طلا، اخبار ورزشي، اطلاعات پرواز و غيره براي متقاضيان ارسال و در قبال وجه مختصري با ارسال يك پيام كوتاه از طريق SMS، مانند شماره‌ي داوطلبي مي‌توانند نتيجه‌ي مورد نظر خود مانند رتبه‌ي خود در كنكور را بلافاصله دريافت كنند ، ولي در روش  pull، علاقه‌مندان با ارسال پيام كوتاه مانند شماره داوطلبي به شماره مورد نظر بلافاصله پاسخ خود را دريافت مي‌كنند.

به عنوان مثال اگر كسي خواهان دريافت قيمت سكه طلا در هر لحظه باشد كافي است پيامي مانند Gold را به شماره‌ي از پيش تعيين شده‌اي با SMS ارسال كند و چند لحظه بعد قيمت مورد نظر را از شركت ارايه دهنده‌ي اين نوع سرويس دريافت كند.

نحوه استفاده از تلفن همراه به اين صورت است كه به جاى فناورى GSM كه استاندارد معمول ارتباطى تلفن همراه در بسيارى از كشورها و به ويژه در اروپا است ، فناورى ديگرى تحت عنوان پروتكل بكارگيرى نرم افزار كاربردى از طريق تجهيزات بى سيم (Wireless Application Protocol)  كه به اختصار WAP ناميده مى شود جايگزين مى شود. در اين شيوه جديد، هر تلفن همراه از طريق مركز تلفن با كامپيوتر سرويس گر (SERVER) مرتبط مى شود و مى تواند نرم افزار مورد نياز كاربر خود را بر روى كامپيوتر مذكور فعال نمايد. بدين ترتيب استفاده كننده مى تواند اطلاعات خود را از طريق كامپيوتر سرويس گر كه خود از طريق اينترنت و يا شبكه هاى ارزش افزوده (VAN) به مراكز تجارى و خدماتى متصل است ارسال و يا دريافت نمايد.

با اين شيوه مى توان خدمات مختلفى را كه به طور روزمره استفاده مى شود از طريق تلفن همراه ارائه داد. خدماتى از قبيل پست الكترونيكى، تهيه بليط، اخبار، نقل و انتقال سهام و خدمات بانكی و ... .

بسيارى معتقدند كه استفاده از خدمات بانكى از طريق تلفن همراه در چند سال آينده رشد چشمگيرى خواهد داشت. مطالعات انجام شده در كشور انگليس نشان مى دهد كه تا سال ۲۰۰۵ در حدود ۲۸ درصد از عمليات بانكى اين كشور از طريق تجهيزات راه دور من جمله تلفن همراه انجام شده است.

در حال حاضر در اروپا نمونه هايى از خدمات بانكى روى تلفن همراه فراهم آمده است. شركت انگليسى Abbey National که در زمينه خدمات بانكى و اعطاى وام فعاليت مى كند در فوريه سال ۲۰۰۰ بانك اينترنتى خود را با نام CAHOOT تاسيس كرده است و براى ايجاد قابليت استفاده از تلفن همراه ظرف ۳ سال مبلغ ۲۰۰ ميليون پوند سرمايه گذارى كرد. اين شركت پيش بينى كرده بود طى ۱۲ ماه يك ميليون مشترى روى خدمات تجارت الكترونيكى خود داشته باشد .

همچنين بانك آلمانى  Hypovereins Bank، بانك انگليسى National Westminster و بانك اسكاتلند نيز براى توسعه سيستم بانك اينترنتى با استفاده از فناورى WAP جهت حضور فعال و رقابت در

تجارت از طريق تلفن همراه ( M-COMMERCE) اعلام آمادگى كرده اند.

(Mobile Commerce)  از پروتكل «wap» استفاده می‌كند و این پروتكل این امكان را به كاربر می‌دهد كه صفحات اینترنت را درفرمت «wml» ((Wireless Markup Language برروی نمایشگر تلفن همراه خود مشاهده كنید.

 Wap  مخفف سه كلمه Wireless Application Protocol است و « پروتكل كاربردي بي سيم » ترجمه مي شود. WAP-Protocol  به تكنولوژي هاي ديگري كه امروزه در زمينة اينترنت از آن استفاده مي شود؛ شباهت زيادي دارد.

تفاوت عمده آن اين است كه WAP براي پهناي باند كوتاه و دستگاههايي كه توانايي صفحة نمايشگر آنها محدود است، طراحي و ساخته شده است.

گوشيهاي موبايل به خاطر نوع ساختشان ، قادر نيستند صفحات معمولي وب را نمايش دهند، زيرا صفحه نمايشگر آنها براي كار با اطلاعات HTML بسيار كوچك است . به همين دليل زبان برنامه نويسي WML كه مخفف Wireless Markup Language است، به وجود آمد كه با آن محتويات صفحات وب مي توانند بر روي نمايشگرهاي كوچك مانند گوشي موبايل نشان داده شوند.

در اين سيستم، صفحات بر مبناي زبان WML به تصوير در مي آيند. WML  يك زبان توصيفي خلاصه شده و فشرده است كه از روي HTML نسخه برداري شده و از همين روست كه فراگيري آن نسبتاً آسان است. با اين حال، صفحات HTML امروزي نمي توانند توسط WAP نمايش داده شوند. زيرا WML به طور اخص براي نمايشگرهاي كوچك طراحي شده و از اين رو، صفحات WML فقط توسط نمايشگر مناسب اين زبان شناخته مي شوند.